Μελέτες σε ποντίκια υποδηλώνουν ότι η άσκηση μπορεί να προστατεύσει από την υπερανάπτυξη των αιμοφόρων αγγείων που εμφανίζεται σε οφθαλμικές παθήσεις όπως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (AMD). Δεν είναι σαφές εάν η άσκηση προστατεύει από ορισμένες οφθαλμικές ασθένειες στον άνθρωπο. Μεγάλες κλινικές μελέτες πρέπει να δείξουν αυτό το αποτέλεσμα σε άτομα προτού οι γιατροί συστήσουν την άσκηση ως έναν φθηνό, αυτοδιαχειριζόμενο τρόπο για τη μείωση του κινδύνου οφθαλμικών παθήσεων όπως η AMD, η κύρια αιτία απώλειας όρασης σε άτομα 50 ετών και άνω.
Το αν αυτό το εύρημα θα αποδειχθεί στους ανθρώπους είναι ασαφές. Ωστόσο, ορισμένοι ερευνητές είναι προσεκτικά αισιόδοξοι, επειδή τα αποτελέσματα είναι συνεπή με προηγούμενες μελέτες, που δείχνουν τα οφέλη της άσκησης στους ανθρώπους. Προηγούμενες μελέτες σε ανθρώπους έχουν δείξει ότι η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη σοβαρών οφθαλμικών ασθενειών όπως η AMD. Η νέα μελέτη είναι ενδιαφέρουσα, λένε οι ερευνητές, γιατί αντί να βασίζεται στους ανθρώπους για να αναφέρουν μόνοι τους την άσκησή τους, εξετάζει άμεσα πώς η σωματική δραστηριότητα αλλάζει τα κύτταρα και τους ιστούς στο μάτι του ποντικιού.
Η άσκηση μπορεί να προάγει υγιή αιμοφόρα αγγεία στο μάτι
Οι ερευνητές μελέτησαν δύο ομάδες 6 ποντικών: Η μία ομάδα είχε πρόσβαση σε τροχό άσκησης ενώ η άλλη ομάδα όχι. Μετά από τέσσερις εβδομάδες, οι ερευνητές αντιμετώπισαν το μάτι του ποντικιού με λέιζερ για να προσομοιώσουν τις αλλαγές που συμβαίνουν σε ανθρώπους με απώλεια όρασης που σχετίζεται με την ηλικία. Μετά από αυτή τη θεραπεία, τα σωματικά ενεργά ποντίκια είχαν έως και 45% λιγότερη βλάβη στα μάτια από τα μη ενεργά ποντίκια. Η μελέτη προτείνει ότι η άσκηση μπορεί να προστατεύσει από την υπερανάπτυξη των αιμοφόρων αγγείων, που εμφανίζεται σε οφθαλμικές παθήσεις όπως η AMD.
Η τακτική σωματική δραστηριότητα θα μπορούσε να προάγει την υγεία των ματιών;
Οι επιστήμονες εξακολουθούν να εργάζονται για να κατανοήσουν πώς η άσκηση προστατεύει το ανθρώπινο μάτι. Οι ανακαλύψεις τους θα μπορούσαν να ξεκλειδώσουν θεραπείες για μια σειρά από οφθαλμικές παθήσεις.
Εάν έχετε ήδη μια ασθένεια των ματιών, η άσκηση μπορεί να σας βοηθήσει να την αντιμετωπίσετε καλύτερα. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα που ασχολούνταν με μέτρια σωματική άσκηση είχαν λιγότερες πιθανότητες από τους ανενεργούς να αναπτύξουν γλαύκωμα. Η σωματική δραστηριότητα μπορεί επίσης να βοηθήσει τα άτομα με διαβήτη να διατηρήσουν την ασθένειά τους υπό έλεγχο. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών, συμπεριλαμβανομένης της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας, της κύριας αιτίας απώλειας όρασης μεταξύ των μέσης ηλικίας ανθρώπων.
Πόσο πρέπει να ασκούμαι;
Συνιστάται 150 λεπτά μέτριας αερόβιας άσκησης την εβδομάδα. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 30 λεπτά την ημέρα, πέντε ημέρες την εβδομάδα. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει περπάτημα, ποδηλασία, κολύμπι, χορό και ακόμη και ενεργό κηπουρική. Η συνεχής σωματική δραστηριότητα μπορεί να βοηθήσει εσάς και τα μάτια σας να παραμείνετε υγιείς.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Μπορεί η άσκηση να ωφελήσει την υγεία των ματιών;
Ναι. Η τακτική σωματική δραστηριότητα συμβάλλει στη συνολική υγεία του οργανισμού και φαίνεται ότι μπορεί να έχει θετική επίδραση και στην υγεία των ματιών. Παρότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους, τα μέχρι σήμερα δεδομένα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.
Μπορεί η άσκηση να μειώσει τον κίνδυνο ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας (AMD);
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η τακτική άσκηση μπορεί να σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ή εξέλιξης της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή επιστημονικά δεδομένα ώστε να θεωρηθεί η άσκηση ως αυτόνομη θεραπεία ή μέθοδος πρόληψης.
Γιατί θεωρείται σημαντική η άσκηση για τα μάτια;
Η άσκηση βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, συμβάλλει στη διατήρηση υγιών αιμοφόρων αγγείων και βοηθά στον καλύτερο έλεγχο παραγόντων κινδύνου όπως η παχυσαρκία, η υπέρταση και ο διαβήτης, οι οποίοι επηρεάζουν και την υγεία των ματιών.
Πώς σχετίζεται η άσκηση με τα αιμοφόρα αγγεία του ματιού;
Πειραματικές μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι η τακτική σωματική δραστηριότητα μπορεί να περιορίσει την παθολογική ανάπτυξη νέων αιμοφόρων αγγείων που παρατηρείται σε ορισμένες οφθαλμικές παθήσεις, όπως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.
Έχει αποδειχθεί αυτό και στους ανθρώπους;
Όχι ακόμη. Τα περισσότερα στοιχεία προέρχονται από εργαστηριακές και πειραματικές μελέτες. Απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές μελέτες σε ανθρώπους για να επιβεβαιωθεί ο ακριβής προστατευτικός ρόλος της άσκησης.
Η άσκηση βοηθά άτομα που ήδη έχουν οφθαλμολογική πάθηση;
Η άσκηση μπορεί να συμβάλει στη γενικότερη υγεία και στον καλύτερο έλεγχο χρόνιων νοσημάτων που επηρεάζουν τα μάτια. Ωστόσο, δεν αντικαθιστά τη θεραπεία ή την παρακολούθηση από οφθαλμίατρο.
Μπορεί η άσκηση να μειώσει τον κίνδυνο γλαυκώματος;
Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα που ασκούνται συστηματικά παρουσιάζουν μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης γλαυκώματος σε σύγκριση με άτομα που ακολουθούν καθιστική ζωή. Παρόλα αυτά, η άσκηση δεν αντικαθιστά τις προληπτικές οφθαλμολογικές εξετάσεις.
Ποια είναι η σχέση μεταξύ άσκησης και διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας;
Η τακτική φυσική δραστηριότητα βοηθά στον καλύτερο έλεγχο του σακχαρώδη διαβήτη. Έτσι μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης ή εξέλιξης της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας.
Πόση άσκηση συνιστάται κάθε εβδομάδα;
Οι περισσότερες διεθνείς οδηγίες προτείνουν τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας αερόβιας άσκησης την εβδομάδα, δηλαδή περίπου 30 λεπτά την ημέρα για 5 ημέρες.
Ποιες μορφές άσκησης θεωρούνται κατάλληλες;
Μπορείτε να επιλέξετε δραστηριότητες όπως:
- Γρήγορο περπάτημα.
- Ποδηλασία.
- Κολύμπι.
- Χορός.
- Ήπιο τζόκινγκ.
- Κηπουρική με έντονη δραστηριότητα.
- Ασκήσεις χαμηλής έντασης ανάλογα με τη φυσική σας κατάσταση.
Μπορεί το απλό περπάτημα να βοηθήσει;
Ναι. Το καθημερινό περπάτημα αποτελεί μία από τις ασφαλέστερες και πιο αποτελεσματικές μορφές άσκησης για τους περισσότερους ανθρώπους και συμβάλλει στη συνολική υγεία, συμπεριλαμβανομένης της υγείας των ματιών.
Η άσκηση μπορεί να αντικαταστήσει τη θεραπεία μιας οφθαλμικής πάθησης;
Όχι. Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής, αλλά δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή, τις ενδοϋαλοειδικές ενέσεις, τη χειρουργική αντιμετώπιση ή οποιαδήποτε άλλη θεραπεία συστήσει ο οφθαλμίατρος.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου πρέπει να αποφεύγεται η έντονη άσκηση;
Ναι. Σε ορισμένες παθήσεις, όπως μετά από οφθαλμολογική επέμβαση ή σε συγκεκριμένες παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, ο οφθαλμίατρος μπορεί να συστήσει προσωρινό περιορισμό της έντονης σωματικής δραστηριότητας.
Ποιες άλλες συνήθειες προστατεύουν την όραση εκτός από την άσκηση;
Για τη διατήρηση της καλής όρασης συνιστώνται:
- Τακτικός προληπτικός οφθαλμολογικός έλεγχος.
- Ισορροπημένη διατροφή.
- Διακοπή καπνίσματος.
- Έλεγχος αρτηριακής πίεσης και σακχάρου.
- Χρήση γυαλιών ηλίου με προστασία UV.
- Επαρκής ύπνος.
- Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους.
Από ποια ηλικία είναι σημαντική η τακτική άσκηση για την υγεία των ματιών;
Η άσκηση είναι ωφέλιμη σε κάθε ηλικία. Ιδιαίτερα μετά τα 40-50 έτη, όπου αυξάνεται ο κίνδυνος οφθαλμικών παθήσεων που σχετίζονται με την ηλικία, η διατήρηση ενός ενεργού τρόπου ζωής μπορεί να συμβάλει στη συνολική υγεία των ματιών.
Αν έχω οφθαλμολογική πάθηση, πρέπει να μιλήσω με τον γιατρό πριν ξεκινήσω άσκηση;
Ναι. Αν πάσχετε από γλαύκωμα, διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, αποκόλληση αμφιβληστροειδούς ή άλλη σοβαρή οφθαλμική πάθηση, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον οφθαλμίατρό σας πριν ξεκινήσετε νέο πρόγραμμα άσκησης, ώστε να σας καθοδηγήσει με βάση τη δική σας κατάσταση.

Ο κ. Ιωάννης Παπαϊωάννου είναι χειρουργός οφθαλμίατρος, ο οποίος αναγνωρίζει πως κάθε ασθενής αξίζει τόσο ακρίβεια, όσο και εξατομίκευση στην αντιμετώπιση της όρασής του. Από το 2010 ασκεί την οφθαλμολογία στο ιδιωτικό ιατρείο της Πεύκης, έχοντας αντιμετωπίσει πολυάριθμα περιστατικά σε όλο το φάσμα της ειδικότητάς του. Παράλληλα, συνεργάζεται χειρουργικά με ιδιωτικά οφθαλμολογικά κέντρα, με γνώμονα τις άριστες συνθήκες τόσο από πλευράς υποδομών και εξοπλισμού, όσο και εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού.

